Wat is ROIC en waarom is het belangrijk?

Wie aandelen analyseert, kijkt vaak naar omzetgroei, winst en de koers-winstverhouding. Maar er is nog een belangrijke maatstaf die laat zien hoe goed een bedrijf met zijn kapitaal omgaat: ROIC (Return on Invested Capital).

ROIC geeft inzicht in hoeveel rendement een onderneming behaalt op het kapitaal dat in de bedrijfsactiviteiten is geïnvesteerd. Daarmee helpt deze ratio beleggers om te beoordelen of een bedrijf zijn geld efficiënt inzet en daadwerkelijk waarde creëert.

In dit artikel lees je wat ROIC betekent, hoe je deze berekent en waar je op moet letten bij het analyseren van aandelen.

Wat betekent ROIC?

ROIC staat voor Return on Invested Capital, oftewel het rendement op geïnvesteerd kapitaal.

De ratio laat zien hoeveel operationele winst een bedrijf genereert ten opzichte van het kapitaal dat nodig is om de onderneming te laten draaien. Denk hierbij aan investeringen in gebouwen, machines, voorraden en andere bedrijfsmiddelen, maar ook aan het kapitaal dat door aandeelhouders en kredietverstrekkers beschikbaar is gesteld.

Een hoge ROIC betekent dat een bedrijf relatief veel operationele winst behaalt met het kapitaal dat het gebruikt. Een lage ROIC kan erop wijzen dat een onderneming veel kapitaal nodig heeft om winst te genereren.

ROIC is daarmee vooral interessant voor beleggers die willen begrijpen hoe efficiënt een bedrijf opereert en hoe goed het management omgaat met de beschikbare middelen.

Hoe bereken je ROIC?

De meest gebruikte formule voor ROIC is:

ROIC=NOPATGeïnvesteerd Kapitaal \text{ROIC} = \frac{\text{NOPAT}}{\text{Geïnvesteerd Kapitaal}}

Hierbij staan twee begrippen centraal:

  • NOPAT (Net Operating Profit After Taxes): de operationele winst na belastingen. Dit is de winst uit de bedrijfsactiviteiten na belasting, zonder rekening te houden met de financieringsstructuur.
  • Geïnvesteerd kapitaal (Invested Capital): het kapitaal dat nodig is om de operationele activiteiten uit te voeren. Denk aan vaste activa (gebouwen, machines) plus het werkkapitaal (voorraden, debiteuren minus crediteuren), ofwel: Eigen Vermogen + Nettoschuld.

De precieze berekening kan per databron verschillen. Daarom is het belangrijk om bij vergelijkingen dezelfde definitie van ROIC te gebruiken.

Rekenvoorbeeld

Stel, Bedrijf A heeft de volgende cijfers:

  • Operationele winst (EBIT): € 1.200.000
  • Belastingdruk: 25% → NOPAT = € 1.200.000 × (1 – 0,25) = € 900.000
  • Geïnvesteerd vermogen: € 6.000.000
ROIC=€900.000€6.000.000=0,15 ofwel 𝟏𝟓%\text{ROIC} = \frac{€\,900.000}{€\,6.000.000} = 0{,}15 \text{ ofwel } \mathbf{15\%}

Dit betekent dat het bedrijf jaarlijks € 15 operationele winst na belastingen genereert per € 100 aan geïnvesteerd vermogen.

Of dit een goed resultaat is, hangt onder andere af van de kapitaalkosten en de sector waarin het bedrijf actief is.

Waarom is ROIC zo enorm belangrijk?

Veel bekende beleggers, waaronder Warren Buffett, noemen ROIC als een van de belangrijkste criteria bij het selecteren van aandelen. En dat is niet voor niets. Dit zijn de vier voornaamste redenen waarom ROIC onmisbaar is:

1. Het toont de échte efficiëntie

Een bedrijf kan haar omzet en winst verdubbelen door voor miljoenen euro’s aan nieuwe machines of overnames te doen. Maar als het geïnvesteerde vermogen vier keer zo groot is geworden, is het rendement per geïnvesteerde euro gedaald. ROIC prikt door ‘dure groei’ heen en laat zien of het bedrijf efficiënt met zijn geld omgaat.

2. Het overbrugt ROE en ROA

Veel mensen gebruiken ROE (Return on Equity) of ROA (Return on Assets), maar beide hebben beperkingen:

  • ROE kijkt alleen naar het eigen vermogen. Een bedrijf met torenhoge schulden kan een kunstmatig hoge ROE hebben, wat een vertekend (en risicovol) beeld geeft.
  • ROA kijkt naar alle bezittingen, maar houdt geen rekening met kortlopende verplichtingen.

ROIC combineert het beste van twee werelden: het kijkt naar de operationele prestatie ten opzichte van al het langdurig aangetrokken kapitaal (schuld én eigen vermogen).

3. De WACC-toets: maakt het bedrijf waarde aan of af?

Een ROIC-cijfer op zichzelf zegt pas echt iets als je het vergelijkt met de kapitaalkosten van het bedrijf, ook wel de WACC (Weighted Average Cost of Capital) genoemd.

  • ROIC > WACC: Het bedrijf levert meer op dan het kost om het kapitaal aan te trekken. Er wordt waarde gecreëerd.
  • ROIC < WACC: Het bedrijf maakt weliswaar winst, maar het rendement is lager dan de kosten van het geld. Er wordt waarde vernietigd. Hoe sneller dit bedrijf groeit, hoe meer waarde er verdwijnt!

4. Het legt een concurrentievoordeel (moat) bloot

Bedrijven die structureel — jaar in, jaar uit — een hoge ROIC behouden (bijvoorbeeld boven de 15% tot 20%), hebben bijna altijd een sterke concurrentiepositie (een zogenaamde economic moat). Denk aan sterke merkkracht (zoals Apple of Coca-Cola), unieke technologie of enorme schaalvoordelen.

Wat is een ‘goede’ ROIC?

Wat een goede ROIC is, verschilt sterk per sector:

  • Kapitaalintensieve sectoren (zoals de auto-industrie of energiebedrijven) hebben vaak een lagere ROIC (rond de 6% – 10%), omdat ze gigantische investeringen moeten doen in fabrieken en apparatuur.
  • Kapitaallichte sectoren (zoals software- en IT-bedrijven) hebben vaak een zeer hoge ROIC (20% tot soms wel 50%+), omdat ze met minimale fysieke middelen enorm kunnen opschalen.

Als vuistregel geldt: een ROIC die structureel boven de 12% tot 15% ligt (en ruim boven de WACC), wijst op een kwalitatief hoogwaardige onderneming.

Verder lezen?

Korte cursus (ga naar overzicht)

Dit artikel is exclusief voor de Masterclass.
Wil je dit onderwerp volgen? Start dan direct met de Masterclass voor beginnende beleggers.

Masterclass (ga naar overzicht)

Volgend artikel: Wat is dividendrendement?