De kracht van samengestelde rente

Samengestelde rente is een van de krachtigste principes bij het opbouwen van vermogen. Het idee is eenvoudig: je ontvangt niet alleen rendement over je oorspronkelijke inleg, maar ook over het rendement dat je eerder hebt opgebouwd. Hierdoor kan je vermogen na verloop van tijd steeds sneller groeien.

Dit wordt ook wel rendement op rendement genoemd. Vooral bij langetermijnbeleggen kan het een enorm verschil maken hoeveel vermogen je uiteindelijk opbouwt. Niet alleen de hoogte van je rendement telt, maar ook hoeveel tijd je je geld geeft om te groeien.

Wat is samengestelde rente?

Bij enkelvoudige rente ontvang je rente over je oorspronkelijke inleg. Bij samengestelde rente wordt de ontvangen rente toegevoegd aan je vermogen. In de volgende periode ontvang je vervolgens ook rendement over die eerdere rente.

Stel dat je € 1.000 investeert en jaarlijks 5% rendement behaalt.

  • Na het eerste jaar heb je € 1.050.
  • Na het tweede jaar ontvang je rendement over € 1.050 en groeit je vermogen naar € 1.102,50.
  • Na het derde jaar groeit je vermogen naar € 1.157,63.

Je ontvangt dus steeds meer rendement in euro’s, terwijl het jaarlijkse rendement van 5% gelijk blijft.

Dat is de essentie van samengestelde rente: je geld gaat als het ware voor je werken, en het rendement dat je verdient, gaat vervolgens ook voor je werken.

Hoe bereken je samengestelde rente?

De formule voor samengestelde rente is:

Eindvermogen=Beginvermogen×(1+r)n\text{Eindvermogen} = \text{Beginvermogen} \times (1 + r)^n

In financiële notatie wordt dit vaak als volgt weergegeven:

  • Eindvermogen: het bedrag dat je uiteindelijk hebt opgebouwd.
  • Beginvermogen: het bedrag waarmee je begint.
  • Rendement (r): het rendement per periode, uitgedrukt als decimaal getal.
  • Aantal perioden (n): het aantal perioden waarin het rendement wordt opgebouwd, bijvoorbeeld jaren.

De formule laat zien dat het vermogen exponentieel groeit. Het rendement wordt namelijk niet ieder jaar over hetzelfde bedrag berekend, maar over een steeds groter vermogen.

Een voorbeeld: € 10.000 beleggen

Stel dat je € 10.000 belegt met een gemiddeld jaarlijks rendement van 7%. Je laat het rendement staan en doet verder geen extra stortingen.

Volgens de formule is het na 10 jaar:

Eindvermogen=€10.000×(1+0,07)10≈€19.672 \text{Eindvermogen} = €10.000 \times (1 + 0{,}07)^{10} \approx €19.672
LooptijdEindvermogenTotaal rendement
Na 5 jaar€ 14.026€ 4.026
Na 10 jaar€ 19.672€ 9.672
Na 20 jaar€ 38.697€ 28.697
Na 30 jaar€ 76.123€ 66.123
Na 40 jaar€ 149.745€ 139.745

De bedragen zijn afgerond en gaan uit van een constant rendement van 7% per jaar, zonder extra inleg, belastingen of kosten.

Je oorspronkelijke inleg van € 10.000 is dus na 30 jaar gegroeid tot ruim € 76.000. Na 40 jaar is dat bijna € 150.000.

Je vermogen is dan bijna vijftien keer zo groot als je oorspronkelijke inleg. Dat komt niet doordat je steeds meer geld toevoegt, maar doordat het rendement zich gedurende lange tijd kan opstapelen.

In de praktijk zijn beleggingsrendementen niet constant en kunnen ze ook negatief zijn. Dit voorbeeld laat daarom vooral zien hoe het rekenkundige principe werkt.

Waarom tijd belangrijker kan zijn dan je denkt

Een van de belangrijkste lessen van samengestelde rente is dat tijd een grote invloed heeft op je uiteindelijke vermogen.

Wie vroeg begint met beleggen, geeft het rendement meer tijd om zich op te stapelen. Wie later begint, heeft mogelijk een hogere maandelijkse inleg nodig om hetzelfde eindbedrag te bereiken.

Stel dat twee personen allebei € 10.000 beleggen tegen een gemiddeld jaarlijks rendement van 7%.

  • Persoon A belegt gedurende 40 jaar.
  • Persoon B belegt gedurende 20 jaar.

Persoon A eindigt met ongeveer € 149.745, terwijl persoon B na 20 jaar ongeveer € 38.697 heeft.

Hoewel de oorspronkelijke inleg gelijk is, heeft persoon A bijna vier keer zoveel vermogen opgebouwd. Het verschil zit vooral in de extra tijd waarin het rendement opnieuw rendement kan opleveren.

De belangrijkste factor is dus niet alleen hoeveel geld je investeert, maar ook hoe lang je het laat groeien.

Wat gebeurt er als je regelmatig geld inlegt?

Samengestelde rente wordt nog interessanter wanneer je regelmatig geld toevoegt aan je beleggingen. Je profiteert dan niet alleen van rendement op je oorspronkelijke vermogen, maar ook van rendement op alle eerdere stortingen.

Stel dat je iedere maand € 200 belegt en gemiddeld 7% rendement per jaar behaalt. Je begint zonder startkapitaal en laat alle opbrengsten belegd.

Na verloop van tijd kan je vermogen er ongeveer als volgt uitzien:

LooptijdTotale inlegGeschat eindvermogen
10 jaar€ 24.000€ 34.600
20 jaar€ 48.000€ 104.200
30 jaar€ 72.000€ 244.000
40 jaar€ 96.000€ 525.000

Indicatieve berekening op basis van € 200 inleg aan het einde van iedere maand en een constant effectief jaarlijks rendement van 7%. Bedragen zijn afgerond en exclusief belastingen en kosten.

Dit voorbeeld maakt duidelijk hoe krachtig regelmatig beleggen in combinatie met rendement op rendement kan zijn. Na 40 jaar heb je zelf € 96.000 ingelegd, terwijl het eindvermogen kan oplopen tot ruim een half miljoen euro.

Een groot deel van het uiteindelijke bedrag bestaat in dit voorbeeld dus uit beleggingsrendement en het rendement dat vervolgens op eerdere opbrengsten is verdiend.

Samengestelde rente en het verschil tussen rendement en risico

Hoewel samengestelde rente een krachtig principe is, betekent dit niet dat beleggen automatisch tot zulke resultaten leidt.

Een gemiddeld rendement van 7% per jaar is een aanname, geen garantie. Beleggingen kunnen in waarde dalen en het rendement kan sterk schommelen. Ook kosten, belastingen en inflatie beïnvloeden hoeveel je uiteindelijk aan je vermogen overhoudt.

Daarnaast werkt het effect van rendement op rendement twee kanten op. Positieve rendementen kunnen je vermogen steeds verder laten groeien, maar verliezen verkleinen ook het vermogen waarop toekomstige rendementen worden berekend.

Het is daarom belangrijk om bij langetermijnbeleggen niet alleen naar mogelijke opbrengsten te kijken, maar ook naar de risico’s die je bereid bent te nemen.

Verder lezen?

Korte cursus (ga naar overzicht)

Dit artikel is exclusief voor de Masterclass.
Wil je dit onderwerp volgen? Start dan direct met de Masterclass voor beginnende beleggers.